04

E   |     |  

 දිනය: 2026-01-21   පිළිතුර ලබා දී ඇත 

1088/2026: වන්නි ප්‍රදේශයේ ගව පාලනය : ගවයින් සොරකම් කිරීම

----

අසන ලද දිනය

2026-01-21

අසන ලද්දේ

ගරු (වෛද්‍ය) පත්මනාදන් සත්‍යලිංගම් මහතා, පා.ම.

අමාත්‍යාංශය

කෘෂිකර්ම, පශු සම්පත්, ඉඩම් සහ වාරිමාර්ග

ව්‍යවස්ථාදායකය

ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ දසවැනි පාර්ලිමේන්තුව

සභාවාරය

1 වැනි සභාවාරය

ප්‍රශ්න ඉතිහාසය

පිළිතුර

(අ)           (i)      ඔව්.

              (ii)      ඔව්.

             (iii)      ඔව්.

              (iv)      නැත.

  • 2024 වර්ෂයේදී වවුනියාව කොට්ඨාසයේ පොලිස් ස්ථාන වෙත ගව සොරකම් 39ක් වාර්තා වී ඇති අතර, එම අපරාධ අතුරින් අපරාධ 31ක් විසඳා, ඉන් අපරාධ 30ක් සඳහා නඩු පැවරීමට කටයුතු කර ඇත.
  • 2025 වර්ෂයේදී වවුනියාව කොට්ඨාසයේ පොලිස් ස්ථාන වෙත ගව සොරකම් සම්බන්ධව පැමිණිලි 30ක් වාර්තා වී ඇති අතර, එයින් 19ක් විසඳා, අපරාධ 12ක් සඳහා නඩු පැවරීමට කටයුතු කර ඇත.
  • 2024 වර්ෂයේදී වවුනියාව කොට්ඨාසයේ පොලිස් ස්ථාන වෙත වෙනත් සත්ත්ව සොරකම් සම්බන්ධව පැමිණිලි 15ක් වාර්තා වී ඇත. එයින් පැමිණිලි 10ක් විසඳා සියලු අපරාධ සඳහා නඩු පැවරීමට ක්‍රියා කර ඇත.
  • 2025 වර්ෂයේදී වවුනියාව කොට්ඨාසයේ පොලිස් ස්ථාන වෙත වෙනත් සත්ත්ව සොරකම් සම්බන්ධව පැමිණිලි 12ක් වාර්තා වී ඇත. එයින් පැමිණිලි 9ක් විසඳා සියලු අපරාධ සඳහා නඩු පැවරීම් සිදු කර ඇත.

(v) නැත.

  • පොලිස් ස්ථාන වෙත ගව සොරකම් ඇතුළු සත්ත්ව සොරකම් සම්බන්ධව පැමිණිලි වාර්තා වූ වහාම පැමිණිලි සටහන් කර විමර්ශනයන් සිදු කර සැකකරුවන් හා නඩු භාණ්ඩ අත්අඩංගුවට ගැනීමට වවුනියාව කොට්ඨාසයේ පිහිටි පොලිස් ස්ථානයන්හි මූලස්ථාන පොලිස් පරීක්ෂකවරුන් සහ ස්ථානාධිපතිවරුන් විසින් ක්‍රියා කර ඇත.
  • කොට්ඨාසයේ ගව සොරකම් හා වෙනත් සත්ත්ව සොරකම් වාර්තා වීම් බොහොමයක් රාත්‍රී කාලයේදී සිදු වන බැවින්, එම අපරාධ වාර්තා වන ප්‍රදේශ හා හෝරාවන් හඳුනාගෙන එම අපරාධ සිදු වන වේලාවන්වලදී එකී ප්‍රදේශ ආවරණය වන පරිදි අතුරු මාර්ග හා ප්‍රධාන මාර්ග ආශ්‍රිතව රාත්‍රී කාලයේ ජංගම සංචාර, යතුරු පැදි සංචාර හා අනෙකුත් සංචාරයන් යෙදවීමට අවශ්‍ය උපදෙස් හා නියෝග මූලස්ථාන පොලිස් පරීක්ෂකවරුන් සහ ස්ථානාධිපතිවරුන් වෙත ලබා දීමට කටයුතු කර ඇති අතර, එම සංචාරයන් නිසි පරිදි සිදු වන්නේ ද යන්න අධීක්ෂණය කිරීමට අධීක්ෂණ නිලධාරින් වෙත උපදෙස් ලබා දී ඇත.
  • පොලිස් ස්ථාන වෙත වාර්තා වී ඇති අපරාධ අතුරින් අපරාධ බොහොමයක් විසඳා නඩු පැවරීම් සිදු කර ඇති අතර, මෙතෙක් විසඳා නොමැති අපරාධ කඩිනමින් විසඳීමටත්, මේ වනවිට විසඳා ඇති අපරාධ සම්බන්ධව නොපමාව නඩු පැවරීමට කටයුතු කරන ලෙසට මූලස්ථාන පොලිස් පරීක්ෂකවරුන් සහ ස්ථානාධිපතිවරුන් වෙත අවශ්‍ය උපදෙස් හා නියෝග ලබා දී ඇත.
  • සත්ත්ව සොරකම් සිදු වන ප්‍රදේශ හා වේලාවන් හඳුනාගෙන එම වේලාවන්වලදී එම ප්‍රදේශ ආවරණය වන පරිදි වැඩි වශයෙන් සංචාරයන් සිදු කිරීමටත්, මාර්ග බාධක රාජකාරි හා මෙහෙයුම් රාජකාරි යෙදවීමටත්, ඒ සම්බන්ධව පැමිණිලි වාර්තා වූ වහාම පැමිණිලි සටහන් කර කඩිනමින් විමර්ශන ආරම්භ කර නෛතික ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට කටයුතු කරන ලෙසටත් මූලස්ථාන පොලිස් පරීක්ෂකවරුන් සහ ස්ථානාධිපතිවරුන් වෙත අවශ්‍ය උපදෙස් ලබා දීමට කටයුතු කර ඇත.
  • කොට්ඨාසයේ පොලිස් ස්ථානවල මූලස්ථාන පොලිස් පරීක්ෂකවරුන් සහ ස්ථානාධිපතිවරුන් නිසි ලෙස මෙහෙයවමින් අපරාධ නිවාරණ සැලසුම් සකස් කර ඒවා ක්‍රියාත්මක කිරීමට සහ ඉදිරි කාලයේදී ගවයින් ඇතුළු සත්ත්ව සොරකම් සිදු කිරීම් අවම කිරීමට අවශ්‍ය පියවර ගැනීමට කටයුතු කරමින් පවතී.
  • තවද, සත්ත්ව සොරකම් වළක්වා ගැනීම සඳහා පොලිස් ස්ථාන මට්ටමින් පොදුවේ ගෙන ඇති ක්‍රියාමාර්ග පහත දැක්වේ.
  • ඉදිරියේදී මෙවැනි සත්ත්ව සොරකම් අවම කර ගැනීම සඳහා පොලිස් වසම්වල ජීවත් වන ජනතාව ප්‍රජා පොලිස් කමිටු මඟින් දැනුවත් කර තම ගවයින් අයාලේ යාම වළක්වා ගැනීමට ආරක්ෂිත ලණු භාවිත කරමින් ගවයින් ගැට ගසන ලෙසටත්, නිතරම එම සත්ත්වයින් පිළිබඳව විමසිල්ලෙන් සිටින ලෙසටත්, ගවයින් හඳුනා ගැනීම පහසු වන ලෙස යම් සලකුණක් තබන ලෙසටත් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහනක් සිදු කර ඇත.
  • පොලිස් ස්ථාන වෙත වාර්තා වන සෑම සත්ත්ව සොරකමක් කෙරෙහිම දැඩි අවධානය යොමු කරමින් එම සොරකම්වලට අදාළ සැකකරුවන් හා සොරා ගන්නා ලද සත්ත්වයින් සම්බන්ධව සොයා බලා අත්අඩංගුවට ගැනීමට කටයුතු කරන ලෙසට උපදෙස් ලබා දී ඇත.
  • මෙම සත්ත්ව සොරකම්වලට සම්බන්ධ සැකකරුවන් අත්අඩංගුවට ගෙන නිසි විමර්ශන සිදු කර ගරු අධිකරණය වෙත වහාම ඉදිරිපත් කර නිසි දඬුවම් ලබා දීමට ක්‍රියා කරන ලෙසට උපදෙස් ලබා දී ඇත.
  • තමාට අයිති ගවයින් ගාල් කිරීමේදී තම පදිංචිය ආසන්නයේ ගාල් කිරීම සිදු කරන ලෙසටත්, නොඑසේ නම් ගවයින් ආරක්ෂිතව පෙනෙන සේ රාත්‍රී කාලයේ ගාල් කිරීම සිදු කරන ලෙසටත් ගව හිමියන් දැනුවත් කරන ලෙසට උපදෙස් ලබා දී ඇත.
  • දිවා/රාත්‍රී ආවරණය වන පරිදි පොලිස් නිලධාරින් ජංගම සංචාර, බීට්ටු සංචාර හා රථ වාහන රාජකාරි යොදවා ගවයින් හා අනෙකුත් සතුන් ප්‍රවාහනය කිරීම සිදු කරනු ලබන අවස්ථාවන්වලදී එය නීත්‍යනුකූලව සිදු කරන්නේ ද යන්න පරීක්ෂා කරන ලෙසට උපදෙස් ලබා දී ඇත.

(vi) නැත.

 

සත්ත්ව සොරකම් හේතුවෙන් වන්නි ප්‍රදේශයේ සත්ත්ව පාලනයේ නියුතු ජනතාවට සිදු වන ආර්ථික හානිය අවම කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා පොලීසිය මඟින් ඉහත සඳහන් කර ඇති ක්‍රියාමාර්ග ගෙන ඇත.

(ආ) (i) ● නිසි වෙළෙඳ පොළක් නොමැති වීම, කාලගුණික විපර්යාස, වනසතුන්ගෙන් වන වගා හානි සහ වසංගත රෝග ආදිය අවම කර ගැනීම සහ සත්ත්ව පාලනය පිළිබඳව ජනතාවගේ උනන්දුව වැඩි කිරීම සඳහා පළාත් සත්ත්ව නිෂ්පාදන හා සෞඛ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව මඟින් පහත සංවර්ධන වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇත.

  • කිරි ගොවීන් නඟාසිටුවීමේ අරමුණින් යුතුව 2030 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාව කිරිවලින් සියයට 75ක් දක්වා ස්වයංපෝෂිත කිරීම සඳහා Dairy Hub ව්‍යාපෘතිය හෙවත් කිරි ගොවීන් හා සැපයුම් දාමයේ භාණ්ඩ හා සේවා සපයන අනෙකුත් ව්‍යවසායකයින් පශු වෛද්‍ය කාර්යාල කේන්ද්‍ර කර ගනිමින් සංවිධානගත කිරීම - Dairy Hubs පිහිටුවීම - හා කිරි ගොවි ව්‍යවසායකයින් සවිබලගැන්වීමේ ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම. මෙම ව්‍යාපෘතිය යටතේ ශ්‍රී ලංකාව පුරා පශු වෛද්‍ය කොට්ඨාස මූලික කර ගනිමින් Dairy Hubs 300ක් ස්ථාපනය කිරීමට නියමිතය. ඒ අනුව උතුරු පළාතේ පශු වෛද්‍ය කොට්ඨාස මූලික කර ගනිමින් Dairy Hubs ස්ථාපිත කිරීමට නියමිතය.

 

Dairy Hub ව්‍යාපෘතිය යටතේ යෝජිත ජාතික කිරිගව සංවර්ධන වැඩසටහන

  • දැනට දිනකට ලීටර් 20ට වඩා අඩුවෙන් නිපදවන, එහෙත් විභවතාව ඇති ගොවිපොළ තෝරා දිනකට ලීටර් 20ක් නිපදවන ගොවිපොළ දක්වා සංවර්ධනය කිරීමට වැඩසටහනක් ක්‍රියාත්මක කිරීම.
  • දිනකට ලීටර් 40 දක්වා නිපදවීමට විභවතාව ඇති ගොවිපොළ තෝරා දිනකට ලීටර් 40ක් නිපදවන, තරුණ කිරි නිෂ්පාදන ව්‍යවසායක ගොවිපොළ දක්වා සංවර්ධනය කිරීමට වැඩසටහනක් ක්‍රියාත්මක කිරීම.
  • දිනකට ලීටර් 40 දක්වා නිපදවීමට විභවතාව ඇති ගොවිපොළ තෝරා දිනකට ලීටර් 40ක් නිපදවන, කාන්තා කිරි නිෂ්පාදන ව්‍යවසායක ගොවිපොළ දක්වා සංවර්ධනය කිරීමට වැඩසටහනක් ක්‍රියාත්මක කිරීම.
  • දිනකට ලීටර් 100 දක්වා නිපදවීමට විභවතාව ඇති ගොවිපොළ තෝරා දිනකට ලීටර් 100ක් නිපදවන, මධ්‍ය පරිමාණ කිරි ගොවිපොළ දක්වා සංවර්ධනය කිරීමට වැඩසටහනක් ක්‍රියාත්මක කිරීම.
  • Dairy Hub ව්‍යාපෘතිය හරහා ඇති කරන ව්‍යවසායික කිරි ගොවිපොළවල පහත සඳහන් යහපත් කළමනාකරණ පුරුදු ඇති කර ඒවා සමීපව ඇගැයීම.
    • පැය 24 පුරා සතුන්ට පානයට අවශ්‍ය පරිදි ජලය ලබා දීම.
    • තෘණ සංරක්ෂණය හා සයිලේජ් නිෂ්පාදනය කිරීම.
    • TMR  ක්‍රමයට ආහාර ලබා දීම.
    • නිවැරදි ලෙස කිරි දෙනුන්ගේ සංක්‍රාන්ති සමය කළමනාකරණය කිරීම.
    • කිරි දෙනුන්ගෙන් දිනකට දෙවරක් කිරි දෙවීම.

 

  • සතුන්ගේ සෞඛ්‍ය නිසි ආකාරයට පවත්වා ගැනීමට රෝග මර්දන වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම. මේ යටතේ කුර හා මුඛ රෝගය -FMD-, කාල ගාත්‍රා රෝගය -BQ-, ගව රක්තාශ්‍රවය -HS-, වැනි රෝග සඳහා දැනට ක්‍රියාත්මක එන්නත්කරණ වැඩසටහන් තවදුරටත් කාර්යක්ෂමව හා ක්‍රමවත්ව යොදා ගැනීමට නියමිතය.
  • කෘත්‍රිම සිංචන වැඩසටහන් තවදුරටත් ක්‍රමවත් කිරීම තුළින් හා ආනයනික ලිංග නිර්ණය කරන ලද ගව ශුක්‍රාණු භාවිතය වැඩි කිරීම මඟින් සත්ත්ව අභිජනන කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නැංවීම. එමඟින් ගැහැනු පැටවුන් සංඛ්‍යාව වැඩි කර ගැනීම.
  • කිරි නිෂ්පාදනය වැඩි කිරීම සඳහා විශේෂිතවම බලපානු ලබන තෘණ වගාවන් සංවර්ධනය කිරීම සඳහා ඉලක්කගත වැඩසටහනක් ක්‍රියාත්මක කිරීම. මේ යටතේ පහත වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇත.
    • සතුන්ට ආහාර සැපයීම හා පෝෂණය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා උසස් තත්ත්වයේ රළු ආහාර හඳුන්වා දීම.
    • සත්ත්ව ආහාර නිෂ්පාදකයින් අලුතින් බිහි කිරීම හා දිරිගැන්වීම.
    • තෘණ ආශ්‍රිත ව්‍යවසායකයින් බිහි කිරීම.
    • පූර්ණ මිශ්‍රිත ආහාර සලාක ක්‍රමය - TMR - තුළින් අඛණ්ඩව සතුන්ට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට ආහාර ලබා දීම හා පෝෂණ කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නැංවීම.
  • කිරි ව්‍යවසායකයින් නඟාසිටුවීම සඳහා ඔවුන්ට සහනදායී ක්‍රම යටතේ මූල්‍ය පහසුකම්, ණය පහසුකම් හා උපකරණ සැපයීම හා අවශ්‍යතා හඳුනාගෙන ඔවුන්ට උපකාර කිරීම.
  • වැස්සි පැටවුන් ඇති දැඩි කිරීමේ වැඩසටහන - Heifer Calf Rearing Programme - යටතේ ගැහැනු පැටවුන්ගේ පෝෂණය ඉහළ නැංවීම සඳහා සාන්ද්‍ර ආහාර ලබා දීම.
  • ලෝක බැංකු ණය ආධාර යටතේ ක්‍රියාත්මක ඒකාබද්ධ ග්‍රාම නගර සංවර්ධන සහ දේශගුණික තත්ත්වයන්ට ඔරොත්තු දීමේ ව්‍යාපෘතියේ - IRDCRP - හදිසි අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ සංරචකය -CERC- මඟින් පහත වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇත.
    • ඉහළ නිෂ්පාදන විභවයක් පවතින තෝරා ගත් සතුන් සඳහා මාස 3ක් සාන්ද්‍ර ආහාර ලබා දීම.
    • තෘණ භූමි නැවත ස්ථාපනය සඳහා අවශ්‍ය තෘණ බීජ හා තෘණ දඬු ලබා දීම.
    • තෘණ සංරක්ෂණය පිළිබඳ පුහුණු වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම.
    • ආපදාවට ලක් වූ ගවගාල් හා එළුගාල් අලුත්වැඩියා කිරීම සහ නැවත ඉදිකිරීම සඳහා ආධාර ලබා දීම.
    • නොමිලේ එන්නත්කරණ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම.
    • කිරි දෙවීමේ යන්ත්‍ර - milking machines, තණ කොළ කපන යන්ත්‍ර - bush cutters, සයිලේජ් බැරල්, කිරි ශීතකරණ උපකරණ - dip coolers- ආදී සත්ත්ව පාලනයට අවශ්‍ය යන්ත්‍රෝපකරණ ලබා දීම.
    • රාජ්‍ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරීත්ව - PPP - වැඩසටහන යටතේ නවක කෘත්‍රිම සිංචන ශිල්පීන් පුහුණු කිරීම.

එමෙන්ම, උතුරු පළාත් සභා කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව මඟින් ගොවි ප්‍රජාව වෙනුවෙන් ද පහත ක්‍රියාමාර්ග ගනිමින් පවතී.

  • කෘෂි කාර්මික නිෂ්පාදන පිළිබඳ වෙළෙඳ පොළ තොරතුරු යථාවත් කිරීම සහ කෘෂි නිෂ්පාදන හා කෘෂි ක්ෂේත්‍රයෙහි නිරත ප්‍රජාව පිළිබඳ නිවැරදි දත්ත යථාවත් කිරීම පිණිස කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව මඟින් හඳුන්වා දී තිබෙන "Cropix" යෙදවුම භාවිතයෙන් අවශ්‍ය දත්ත එකතු කිරීම සිදු කරමින් පවතී. එමඟින් ජාතික, පළාත් සහ ප්‍රාදේශීය මට්ටමේ නිවැරදි තීරණ සඳහා එලැඹීමට ඇති හැකියාව වර්ධනය වනු ඇත.
  • කාලගුණික විපර්යාස මඟින් කෘෂි කර්මාන්තයට වන බලපෑම අවම කිරීම සඳහා හඳුනා ගත් ප්‍රදේශවල සුදුසු ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීම සිදු කර ඇත.

උදාහරණ:-  

  • දේශගුණික සුහුරු වාරි කෘෂිකර්ම ව්‍යාපෘතිය

Climate Smart Irrigated Agriculture Project - CSIAP

  • දේශගුණික විපර්යාසයන්ට අනුහුරුවීම සඳහා ඒකාබද්ධ ජල කළමනාකරණ ව්‍යාපෘතිය - Climate Resilient Integrated Water Management Project, CRIWMP
  • බෝග වගාවන්ට වන රෝග හා පළිබෝධ හානි අවම කිරීම සඳහා ප්‍රතිරෝධී ප්‍රභේද වර්ග හඳුන්වා දීම සිදු කරනු ලැබේ.
  • වනඅලි ගැටලුව හේතුවෙන් සිදු වන බෝග හානි අවම කිරීම සඳහා අලි වැට ඉදිකිරීම පළාත් ප්‍රතිපාදන යටතේ සිදු කරමින් පවතී.
  • වෙනත් වනසතුන් මඟින් සිදු වන බෝග හානි වැළැක්වීම සඳහා පළාත් ප්‍රතිපාදන යටතේ පාලන ක්‍රම ක්‍රියාත්මකයි. (වායු රයිෆල් බෙදා දීම)
    • එසේම, කෘෂිකර්ම, පශු සම්පත්, ඉඩම් හා වාරිමාර්ග අමාත්‍යාංශය මඟින් වන්නි ප්‍රදේශය ඇතුළුව දිවයිනම ආවරණය වන පරිදි ගොවි ප්‍රජාව වෙනුවෙන් පහත වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක වේ.
    • අතිරේක ආහාර බෝග ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක කිරීම.
    • තිරසර කෘෂි වැඩසටහන - FSSP - සහන පොලී අනුපාත යටතේ කෘෂි කාර්මික ණය යෝජනා ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක කිරීම.
    • කෘෂි කාර්මික හා කර්මාන්ත අංශයේ තරුණ ව්‍යවසායකයින් සංවර්ධනය කිරීම. සහන පොලී අනුපාත යටතේ කෘෂි කාර්මික ණය යෝජනා ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක කිරීම.
    • ආහාර සුරක්ෂිතතා වැඩසටහන යටතේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස මට්ටමින් ව්‍යාපෘති යෝජනා ලබාගෙන සියයට 50ක දායකත්වය යටතේ ප්‍රතිලාභීන් දිරිගැන්වීම.

                (ii) ඉහත සඳහන් කරන ලද වැඩසටහන් 2026 වසරේදී ක්‍රියාත්මකව පවතී.

 

 

(ඇ) අදාළ නොවේ.

 

පිළිතුරු දුන් දිනය

2026-01-21

විසින් පිළිතුරු දෙන ලදී

ගරු නාමල් කරුණාරත්න මහතා, පා.ම.





© ශ්‍රී ලංකා පාර්ලි‌මේන්තුව.

සියලු හිමිකම් ඇවිරිණි.

නිර්මාණය සහ සංවර්ධනය  TekGeeks