2024-09-09
පුවත් කාණ්ඩ : කාරක සභා පුවත්
ශ්රී ලංකාවේ ළමා මන්දපෝෂණ තත්ත්වය වැඩි වෙමින් පවතින්නේද යන්න සොයා බැලීමටත්, එසේ නම් ඒ සඳහා ගත යුතු කෙටිකාලීන, මධ්යකාලීන හා දිගුකාලීන ක්රියාමාර්ග පිළිබඳව සොයා බැලීම සඳහාත්, හඳුනාගත් ක්රියාමාර්ග කඩිනමින් ක්රියාවට නැංවීම පිළිබඳව අධීක්ෂණය කිරීම සඳහාත් වන පාර්ලිමේන්තු විශේෂ කාරක සභාවේ වාර්තාව සැප්තැම්බර් 04 වැනිදා එම කාරක සභාවේ සභාපති රාජ්ය අමාත්ය ගරු වඩිවේල් සුරේෂ් මහතා වෙනුවෙන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී ගරු රෝහිණි කුමාරි විජේරත්න මහත්මිය විසින් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරන ලදී.
අඩු බර, මිටිභාවය, කෘෂභාවය, සහ ක්ෂුද්ර පෝෂක ප්රමාණවත් නොවීම - වැදගත් විටමින් සහ ඛනිජ ලවණවල ඌනතාව යන කරුණු හතර මගින් ළමා මන්දපෝෂණ තත්ත්වය ඇති වන බව වාර්තාව මගින් පෙන්වා දී ඇත.
ග්රෑම් 2500 ක් හෝ ඊට අඩු උපත් බරක් සහිතව උපදින දරුවන් අඩු උපත් බරක් ඇති දරුවන් ලෙස සැලකෙන අතර 2022 දී සිදු කරන ලද ජාතික පෝෂණ හා ක්ෂුද්ර පෝෂක සමීක්ෂණයට අනුව, ජාතික වශයෙන් නියෝජනය වන නියැදියක් මගින් අඩු උපත් බර ව්යාප්තිය 15.9%ක අගයක පැවති බව මෙම වාර්තාවෙන් පෙන්වාදී ඇති අතර 2023 ජූනි පෝෂණ මස තක්සේරුවෙන් හඳුනාගෙන ඇත්තේ 2022 වසරට සාපේක්ෂව ළදරුවන් සහ අවුරුදු දෙක දක්වා වන ළමුන් අතර අඩු බර සහ මිටිභාවය වැඩි වී ඇති බවයි. වඩාත්ම තැති ගන්වන සුළු ඉහළම අඩු බර අනුපාතය වූ 24.6% නුවරඑළිය දිස්ත්රික්කයෙන් වාර්තා වී ඇති අතර, ඒ අනුව සෑම දරුවන් හතර දෙනෙකුගෙන්ම එක් අයෙක් මධ්යස්ථ හෝ දැඩි ලෙස අඩු බර සහිත දරුවන් ලෙස හඳුනාගෙන ඇති බව මෙම වාර්තාවේ සඳහන් වන්නේ.
2023 වසරේ ජුනි මාසයේදී ශ්රී ලංකාවේ කෘෂභාවයට ලක් වූ දරුවන්ගේ අනුපාතය 10% ක් ලෙස මෙම වාර්තාවේ දැක්වෙන අතර අවුරුදු 5 ට අඩු සියලුම දරුවන්ගෙන් 1.2% ක් දරුණු උග්ර මන්දපෝෂණයෙන් පීඩාවට පත්ව සිට ඇති අතර සංඛ්යාත්මකව ළමුන් 16,000 කට ආසන්න ප්රමාණයක් එලෙස උග්ර මන්ද පෝෂණ තත්ත්වයෙන් පිඩා විඳ ඇත.
2023 පෝෂණ මාසයේ වාර්තාව මගින් වයස අවුරුදු පහට අඩු දරුවන් අතර මිටි බව 10.3% ක වර්ධනයක් පෙන්නුම් කර ඇති අතර එය පෙර වසරට වඩා 9.2% ක වැඩිවීමක් බව අනාවරණය වී ඇත. සම වයසේ දරුවන් හා සැසඳීමේ දී දක්නට ලැබෙන මිටිවීම හෝ උස අඩු වීම, නිදන්තගත මන්දපෝෂණය හේතුවන් කාලයක් පුරා සිදුවන බව හඳුනාගෙන ඇතැයි වාර්තාව මගින් අනාවරණය කර තිබේ. මේ අතර 2022 දී සිදු කරන සමීක්ෂණයට අනුව, වයස අවුරුදු 5-18 අතර ළමුන්ගේ ජාතික වශයෙන් නියෝජනීය නියැදියක දී වයසත් සමග මිටි භාවය, අධික බර සහ තරබාරුකම වැඩි වන බව අනාවරණය වී ඇත.
ගෘහස්ථ මට්ටමින් ආහාර සුරක්ෂිතතාව නිසි පරිදි නොපැවතීම ද මන්දපෝෂණ තත්ත්වය ඇතිවීමට බලපා ඇති බව වාර්තාව මගින් පෙන්වා දී ඇත. 2022 වර්ෂයේ ඇතිවූ ආර්ථික අර්බුදය හේතුවෙන් සමස්ත ජනගහනයෙන් 98% ක් ආහාර මිල ඉහළ යාම නිසා පීඩාවට පත් වී ඇති අතර ඒ හේතුවෙන් එම වර්ෂයේ අවසාන මාස හය තුළදී අධ්යයනය කරන ලද කුටුම්බ වලින් 74% ක ප්රමාණයකට ආහාර හෝ දෛනික අත්යවශ්ය ද්රවය මිලදී ගැනීමට හැකියාව නොතිබූ බවයි වාර්තාව මගින් පෙන්වා දී ඇත්තේ. ආහාර අනාරක්ෂිත කුටුම්බ ප්රමාණය 2023 මාර්තු මාසයේ පැවති 17% ක ප්රමාණයට සාපේක්ෂව 2023 වර්ෂයේ තුන්වන කාර්තුවේදී 24% ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. සමස්ත පවුල් වලින් තුනෙන් එකක් ආහාර පිසීමේ වාර ගණන අඩු කර හෝ ඔවුන්ගේ පරිභෝජනය සීමා කර ඇති අතර හතරෙන් එකක් අසල්වැසියන්ගෙන් ලැබෙන අහාර මත ජීවත් වෙන බවද මෙහි දක්වා තිබේ.
ළමුන්ගේ පෝෂණය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා නිගමන හා නිර්දේශ මෙම වාර්තාව මගින් පෙන්වා දී ඇත. එහිදී දරුවන් නිදන්ගත මන්දපෝෂණයට පත්වීමට පෙර එම ළමුන් කෙරෙහි ක්ෂණික අවධානය යොමු කිරීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කර ඇත. තවද මාතෘ හා ළමා සෞඛ්ය (MCH) වැඩසටහන් සඳහා ගුණාත්මක මාතෘ හා ළමා පෝෂණ (MCN) සේවාවන් සැපයීම සඳහා ප්රමාණවත් පරිදි නිපුණතාවය සහිත ක්ෂේත්ර සෞඛ්ය කාර්ය මණ්ඩලයක් පැවතීමේ අවශ්යතාවයද වාර්තාව මගින් අවධාරණය කර තිබේ. පාසල් ළමුන් සඳහා විටමින් A අතිරේකය සැපයීම නවතා දමා ඇති බැවින් මෙය නැවත ගැටලුවක් බවට පත්වීමට ප්රථම විටමින් A අතිරේකය නැවත ලබාදීම පිළිබඳව සලකා බැලිය යුතු බව ද මෙම වාර්තාව මගින් අවධාරණය කර ඇත. වයස අවුරුදු පහට අඩු දරුවන් සිටින පවුල්වල ආහාර සුරක්ෂිතතා තත්ත්වය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා කඩිනම් ක්රියාමාර්ග ගැනීමේ අවශ්යතාවයද පෙන්වා දී ඇත.
මන්දපෝෂණය විසඳීම සඳහා වඩාත් අවදානමට ලක්විය හැකි පවුල් සහ හේතු සාධක හඳුනාගැනීම සඳහා ළමුන් තුළ මන්දපෝෂණයේ කේන්ද්රීය ස්ථාන හඳුනා ගැනීම සහ අවදානම් සිතියම ගත කිරීම සඳහා දැනට පවතින සෞඛ්ය කළමනාකරණ තොරතුරු පද්ධති භාවිතා කිරීමටද මෙම වාර්තාවෙන් නිදේශ ලබා දී ඇත.
ගැබිනි මවුවරුන්ට සහ මන්දපෝෂණයෙන් පෙළෙන දරුවන්ට බාධාවකින් තොරව පෝෂණ අතිරේක සැපයීම, සෞඛ්ය සම්පන්න හා අඩු වියදම් ආහාර වේලක් සඳහා දැරිය හැකි මිලකට අවශ්ය ද්රව්ය ලබාගැනීම සඳහා එම ද්රව්ය වල මිල පාලනය කිරීම, ගුණාත්මක ආහාර සැපයීම සඳහා පෙර පාසල් ආහාර වැඩසටහන, පාසල් ආහාර වැඩසටහන සහ පාසල් ආපනශාලා මාර්ගෝපදේශ ක්රියාත්මක කිරීම හා ඒවා අධීක්ෂණය කිරීම ඇතුළු කෙටි, මධ්ය හා දිගු කාලීන නිර්දේශ රැසක් මෙම වාර්තාවෙන් ඉදිරිපත් කර ඇත.
2026-03-06
ආබාධ සහිත පුද්ගලයන් සඳහා සේවා සැපයීම වැඩිදියුණු කිරීම පිළිබඳ දිස්ත්රික් මට්ටමේ අදහස් ලබාගැනීම සඳහා වූ විශේෂ වැඩසටහන් මාලාවේ තෙවැන්න පසුගියදා (පෙ.බ. 27) මඩකලපුව දිස්ත්රික්කයේදී සාර්ථකව පැවැත්විණි. දසවැනි පාර්ලිමේන්තුවේ ‘ආබාධ සහිත තැනැත්තන් සඳහා වන පාර්ලිමේන්තු සංසදයේ’ මූලිකත්වයෙන් මඩකලපුව මහ නගර සභා ශාලාවේදී පැවත්විණි.මෙම අදහස් විමසීමේ වැඩසටහන සංසදයේ සභාපති ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී සුගත් වසන්ත සිල්වා මහතා සහ මඩකලපුව දිස්ත්රික් ලේකම් ජේ.එස් අරුල්රාජ් යන මහත්වරුන්ගේ ප්රධානත්වයෙන් පැවති අතර, නියෝජ්ය සම සභාපති ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී (වෛද්ය) පද්මනාදන් සත්යලිංගම් මෙන්ම මඩකලපුව දිස්ත්රික්කය නියෝජනය කරන පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරුන් වන ෂානක්කියන් රාජපුත්තිරන් රාසමාණික්කම්, (වෛද්ය) ඉලෙයියතම්බි සිරිනාත්, ඥානමුත්තු ශ්රීනේසන් සහ කන්දසාමි ප්රභු යන මහත්වරු සහභාගී වූහ. තවද මඩකලපුව සහකාර දිස්ත්රික් ලේකම් ජී. ප්රවීන්, දිස්ත්රික් සමාජ සේවා නිලධාරී චන්ද්රකලා ඥානේෂ්වරන්, ශ්රී ලංකා පොලිසිය නියෝජනය කරමින් නිලධාරීන්, මෙම ක්ෂේත්රයේ විශේෂඥයින්, සමාජ සංවර්ධන නිලධාරීන් ඇතුළු රජයේ ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් සහ මඩකලපුව දිස්ත්රික්කයේ ආබාධ සහිත පුද්ගලයින්ගේ සංවිධානවල නියෝජිතයින් ද මෙම සාකච්ඡාවලට සහභාගී වූහ. ක්රියාකාරී සංගම් 14 ක සහාය ඇතිව මඩකලපුව දිස්ත්රික්කයේ ආබාධිත පුද්ගලයින් 9,000 කට වැඩි පිරිසක් ජීවත් වන බවට සංඛ්යාලේඛන මගින් මෙහිදී අනාවරණය විය. මඩකලපුව දිස්ත්රික් ලේකම් ජේ. එස්. අරුල්රාජ් මහතා විසින් මෙහිදී පෙන්වා දුන්නේ සිසුන් 183 දෙනෙකුට සේවය ලබා දෙන විශේෂ අධ්යාපන ඒකක 23 ක පුහුණු ගුරුවරුන් 21 දෙනෙකුගේ අවශ්යතාවය ඇතුළු ගැටලු පවතින බවයි. ආබාධිත පුද්ගලයින් සඳහා විධිමත් හැඳුනුම්පත් නිකුත් කිරීම, රියදුරු බලපත්ර ලබා ගැනීමේ දුෂ්කරතා සහ පොදු ගොඩනැගිලිවලට ප්රවේශවීම සම්බන්ධයෙන් පවතින ගැටලු පිළිබඳව ද ඔහු කනස්සල්ල පළ කළේය.මෙහිදී අදහස් දැක්වූ සංසදයේ සභාපති ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී සුගත් වසන්ත සිල්වා මහතා අවධාරණය කළේ, මෙම අදහස් විමසීමේ වැඩසටහන මගින් දයානුකම්පිත සහ සියලු දෙනාට අවස්ථා හිමිවන සමාජයක් ගොඩනැගීම සඳහා පාට පක්ෂ භේදයකින් තොරව සියලු දෙනා එක්ව කටයුතු කළ යුතු බවයි. ආබාධ සහිත පුද්ගලයින් සඳහා සේවාවන් මනුෂ්යත්වය සහ සමානාත්මතාවය මත පදනම්ව ලබා දිය යුතු බව ද ඔහු පැවසීය. ආබාධ සහිත පුද්ගලයන්ට රජයේ රැකියා සඳහා සුදුසුකම් ලැබීමේ විභාග ක්රමයේ පවතින බාධාවන් මගහරවාගැනීම සඳහා මාර්තු මාසයේදී අධ්යාපන අමාත්යාංශය සමඟ සම්බන්ධ වීමට සංසදය සැලසුම් කරන බව ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය. ආබාධ සහිත පුද්ගලයින් මුහුණ දෙන දිගුකාලීන ගැටළු විසඳීම සඳහා කැපවීමෙන් සහ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරන ලෙස ඔහු රජයේ සියලු නිලධාරීන්ගෙන් සහ දේශපාලන නායකයින්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය.සංසදයේ නියෝජ්ය සම සභාපති වෛද්ය පද්මනාදන් සත්යලිංගම් මහතා මෙහිදී අදහස් දක්වමින්, මඩකලපුවේ ආබාධ සහිත පුද්ගලයින් හඳුනාගෙන ඔවුන්ට සහාය දීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කළේය. විශේෂයෙන් ගැටුම් සහ වෙනත් හේතූන් නිසා ආබාධිතභාවයට පත් පුද්ගලයින් සඳහා ප්රමාණවත් පහසුකම් සහ සේවාවන් සහතික කිරීම සඳහා අදාළ ආයතන හරහා සම්බන්ධීකරණ ක්රියාමාර්ග ගැනීමේ අවශ්යතාවය ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.දිස්ත්රික්කය නියෝජනය කරන පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරුන් ද මෙහිදී අදහස් හා යෝජනා ඉදිරිපත් කරමින් ආබාධ සහිත ප්රජාවට සේවා සැපයීමේදී මුහුණදීමට සිදුවන තත්ත්වයන් සහ දෛනික ජීවිතයේදී මුහුණ දීමට සිදුවන ප්රායෝගික අභියෝග පෙන්වා දුන්හ. ආබාධ සහිත ප්රජාව නියෝජනය කරමින් පැමිණ පිරිස මෙහිදී අදහස් දක්වමින් පෙන්වා දුන්නේ අධ්යාපන දීමනා නියමිත දිනයට ලැබීමට සැලැස්වීම, බ්රේල් ක්රමය පදනම් කරගත් ක්රමවේදයන් හරහා දෘශ්යාබාධිත අපේක්ෂකයින් සඳහා තරඟකාරී විභාග පැවැත්වීම, රෝහල්වල ප්රමුඛතා ප්රවේශය ලබා දීම, පොදු ප්රවාහනයේ වෙන් කර ඇති ආසනවලට ගරු කරන බව සහතික කිරීම, සහ විශේෂ ප්රවේශ මාර්ග හෝ සෝපාන නොමැතිව ඉහළ මහලවල රැස්වීම් බොහෝ විට පවත්වන පළාත් පාලන කාර්යාලවල ප්රවේශ්යතාව වැඩි දියුණු කිරීම ඇතුළු කරුණු කිහිපයක් ඔවුහු පෙන්වා දුන්හ. මෙහිදී උක්ත ප්රජාවට අදාළ සමහර ගැටළුවලට ඒ මොහොතේම අදාළ නිලධාරීන්ට නිකුත් කරන ලද නියෝග ඔස්සේ වහාම විසඳුම් ලබාදුන් අතර, අනෙකුත් කරුණු දිගුකාලීන තිරසාර හා පද්ධතිමය වෙනසක් සිදුකිරීම වෙනුවෙන් ප්රතිපත්තිමය ප්රතිසංස්කරණයන් සඳහා දිස්ත්රික් බලධාරීන් සහ පාර්ලිමේන්තු සංසදය වෙත යොමු කරන ලදී. ආබාධ සහිත පුද්ගලයින්ගේ ගැටළු වලට සෘජුවම සවන් දීමට සහ ඒවා ගැන නිසි අවධානය යොමුකිරීමට මෙන්ම එම ගැටළු සඳහා ප්රතිපත්ති මත පදනම් වූ විසඳුම් යෝජනා කිරීම සඳහා රට පුරා දිස්ත්රික් මට්ටමේ හමුවීම් පැවැත්වීමට කටයුතු කරන බව සංසදයේ සභාපතිවරයා පැවසීය. ඒ මගින් ශ්රී ලංකාව තුළ වෙසෙන උක්ත ප්රුරවැසියන්ගේ අවශ්යතා වෙනුවෙන් කටයුතු කිරීමට සිය සංසදය කැපවී සිටින බවද ඒ මහතා සඳහන් කළේය.මෙම අවස්ථා මඩකලපුව දිස්ත්රික් ලේකම් කාර්යාලය සහ ඕස්ට්රේලියානු රජයේ අරමුදල් ආධාර සහිත මැතිවරණ පද්ධති සඳහා වූ ජාත්යන්තර පදනම (IFES) එක්ව සංවිධානය කරන ලදී.
2026-02-24
දූත මණ්ඩල ප්රධානීන් දෙදෙනෙකුගේ සහ අමාත්යාංශ ලේකම්වරයෙකුගේ නාමයෝජනාවලට පාර්ලිමේන්තුවේ උසස් නිලතල පිළිබඳ කාරක සභාවේ අනුමතිය හිමිවිය.ඒ ආචාර්ය හරිනි අමරසූරිය අග්රාමාත්යතුමියගේ ප්රධානත්වයෙන් පසුගියදා (පෙබ. 20) එම කාරක සභාව පාර්ලිමේන්තුවේ දී රැස්වූ අවස්ථාවේදීය. ඒ අනුව, ඉතියෝපියා ෆෙඩරල් ප්රජාතන්ත්රවාදී ජනරජයේ තානාපතිවරිය සහ අප්රිකානු සංගමයේ ශ්රී ලංකා නිත්ය නියෝජිතවරිය ලෙස නම් කරන ලද නිර්මලා ඉන්දුමතී ඩයස් පරණවිතාන මහත්මියගේ සහ ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ ශ්රී ලංකා නව තානාපති ලෙස නම් කරන ලද මහාචාර්ය මොහම්මද් ඉබ්රාහිම් ෆසීහා අස්මි මහත්මියගේ නාමයෝජනා සඳහා මෙලෙස පාර්ලිමේන්තුවේ උසස් නිලතල පිළිබඳ කාරක සභාවේ අනුමතිය හිමිවී තිබේ.එයට අමතරව, වෙළෙඳ, වාණිජ, ආහාර සුරක්ෂිතතා සහ සමූපකාර සංවර්ධන කටයුතු පිළිබඳ අමාත්යාංශයේ නව ලේකම්වරයා ලෙස කේ.ඒ්. විමලේන්තිරරාජා මහතාගේ පත්කිරීම සඳහාද උසස් නිලතල පිළිබඳ කාරක සභාවේ අනුමතිය හිමිවී ඇත.
2026-02-24
දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් විපතට පත්වූ මහජනතාව වෙත ආපදා සහන සැලසීමේ ප්රගතිය පිළිබඳ කාරක සභාවේ අවධානයආපදා කළමනාකරණ රක්ෂණය පිළිබඳව කාරක සභාවේ අවධානයරාජ්ය ණය කළමනාකරණ කාර්යාලයේ (PDMO) වැඩසටහන්වල වර්තමාන ප්රගතිය සම්බන්ධයෙන් අවධානයවතු කම්කරුවන්ට රජයෙන් ලබාදෙන රු. 200 දෛනික පැමිණීමේ දීමනාව සඳහා නෛතික පසුබිමක් සකස් කරන ලෙස රජයේ මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාව විසින් නිලධාරීන්ට උපදෙස් ලබාදෙන ලදි.මෙහිදී කාරක සභාවේ සභාපතිවරයා දීර්ඝ ලෙස කරුණු පැහැදිලි කරමින් පෙන්වා දුන්නේ වතු කම්කරුවන්ට වැටුප් වැඩිකිරීම සඳහා කාරක සභාවේ විරුද්ධත්වයක් නොමැති බවත් මෙම දීමනාව ගෙවීමේ ක්රමවේදයට අදාළ නීත්යානුකූල තත්ත්වය පිළිබඳ සාකච්ඡා කළ යුතු බවත්ය. මේ අනුව මෙම මුදල් ගෙවීම ගැසට් කිරීමකින් තොරව පෞද්ගලික වතු සමාගම් සමග ඇතිකරගත් අවබෝධතා ගිවිසුමක් අනුව (MOU) සිදු වන බවත් මෙය ඕනෑම අවස්ථාවක අවසන් කිරීමට හැකි බවත් මෙහිදී කාරක සභාවේ සභාපතිවරයා පෙන්වා දෙන ලදි. එසේම මෙම රු. 200 මුදල සේවක අර්සාථ සාධක අරමුදලට දායකත්වයක් නොලැබෙන බවත් මෙහිදී නිලධාරීහු පෙන්වා දුන්හ.මෙම අවබෝධතා ගිවිසුම (MOU) වසර 3ක කාලයක් සඳහා පෞද්ගලික වතු සමාගම් සමග ඇතිකරගෙන තිබෙන බවත් එම කාලසීමාව අවසන් විමෙන් පසු මෙම ගෙවීම් ඉදිරියට කරගෙන යෑමට රජය විසින් ප්රතිපත්තිමය තීරණයක් ගත යුතු බවත් පැමිණි නිලධාරීන් විසින් මෙහිදී පෙන්වා දෙන ලදි. මේ අනුව කාරක සභා සභාපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේ රාජ්ය මුදල් නිසි මූල්ය විනයකින් තොරව පෞද්ගලික ආයතනවල වැටුප් ගෙවීමට යෙදවීම නුසුදුසු බවයි. මෙහිදී නිලධාරීන් පෙන්වා දුන්නේ මෙම මුදල් 2026 අයවැයෙන් පාර්ලිමේන්තුව විසින් අනුමත කර ඇති බැවින් අදාළ ගෙවීම සිදු කරනුු ලබන බවයි. අනුමත අයවැය ඇස්තමේන්තුවලට අනුව, මෙම ගෙවීම සඳහා වන ප්රතිපාදන පෙන්වා දී ඇත්තේ 'සංවර්ධන සහනාධාරයක්' (Development subsidy) ලෙසිනි. සාමාන්යයෙන් සංවර්ධන සහනාධාර මගින් නිෂ්පාදනය ඉහළ නැංවීමට සහාය වීම අපේක්ෂා කරන බැවින්, මෙම ගෙවීම 'නිෂ්පාදන දිරිගැන්වීමක්' (Production incentive) ලෙස හැඳින්වීම වඩාත් උචිත බව නියෝජ්ය මහා භාණ්ඩාගාර ලේකම්වරයා (DST) පෙන්වා දුන්නේය. කෙසේ වුවද, ප්රායෝගිකව ජනවාරි මාසය සඳහා මෙතෙක් සිදු කර ඇති ගෙවීම්වල හෝ අදාළ අවබෝධතා ගිවිසුම්වල (MoU) එවැනි අවශ්යතාවයක් පිළිබඳව සඳහන් නොවන බව නිරීක්ෂණය විය. එසේම, දිනකට රුපියල් 200 බැගින් වන දීමනාව සේවක අර්ථසාධක අරමුදලේ (EPF) සහ සේවක භාරකාර අරමුදලේ (ETF) ගණනය කිරීමෙන් බැහැර කිරීම අදාළ නීතිවලට අනුකූලද යන්න පිළිබඳව ද කාරක සභාව ප්රශ්න කළේය. අවබෝධතා ගිවිසුම් සහ මෙම විවිධ කරුණු සම්බන්ධයෙන් නීතිපතිවරයාගේ උපදෙස් ලබාගත්තේ දැයි විමසූ විට, නිලධාරීන් ප්රකාශ කළේ නීතිපතිවරයාගේ උපදෙස් ලබා නොගත් බවයි.මේ අනුව මෙවැනි ගැටලු සහගත තැන් නිවැරදි විය යුතු බවත් මෙම ගෙවීම සම්බන්ධයෙන් කිසියම් හෝ නීත්යානුකූල පසුබිමක් සකස් විය යුතු බවත් කාරක සභාව පෙන්වා දුන්නේය. මේ පිළිබඳ සාකච්ඡා කිරීම සිදු වූයේ රජයේ මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාව එහි සභාපති ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මහතාගේ සභාපතිත්වයෙන් සහ ගරු නියෝජ්ය අමාත්යවරුන් වන චතුරංග අබේසිංහ, නිශාන්ත ජයවීර ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරයන් වන රවී කරුණානායක, අජිත් අගලකඩ, එම්.කේ.එම්. අස්ලම්, (නීතීඥ) චිත්රාල් ප්රනාන්දු, විජේසිරි බස්නායක, සුනිල් රාජපක්ෂ, නිමල් පලිහේන, තිළිණ සමරකෝන් සහ චම්පික හෙට්ටිආරච්චි යන මහත්වරුන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් 2026.02.17 වන දින පාර්ලිමේන්තුවේදී රැස්වූ අවස්ථාවේදීය. එසේම මෙහිදී දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් විපතට පත්වූ මහජනතාව වෙත ආපදා සහන සැලසීමේ ප්රගතිය පිළිබඳව සාකච්ඡා වූ අතර එහිදී දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් පීඩාවට පත්වූවන් වෙනුවෙන් ප්රකාශයට පත් කරන ලද විවිධ සහන පියවර යටතේ, මේ වන විට රුපියල් බිලියන 24.4ක් පමණ මුදාහැර ඇති බව නිලධාරීහු ප්රකාශ කළහ. නිවාස පිරිසිදු කිරීම, නිවාස උපකරණ මිලදී ගැනීම සහ පාසල් සිසුන් සඳහා වන දීමනාවලින් බහුතරයක් මේ වන විටත් බෙදා දී ඇති බව නිලධාරීහු පෙන්වාදුන් අතර එහෙත්, හානි තක්සේරු කිරීම සහ ඉඩම් හඳුනා ගැනීම වැනි ක්රියාවලීන් හේතුවෙන්, නිවාස ප්රතිසංස්කරණය සහ කුලී ආශ්රිත සහන ගෙවීම් මුදා හැරීම මෙතෙක් ප්රමාද වී ඇති බව පැවසූහ. මෙම කටයුතු සත්යාපනය කරන ආකාරය සහ වගවීම සහතික කරන ක්රියාවලිය පිළිබඳව නිලධාරීහු මෙහිදී පැහැදිලි කළහ. සහන ගෙවීම් අපේක්ෂා කරන්නන් මුහුණ දෙන ගැටලු පිළිබඳව කාරක සභා සාමාජිකයන් මෙහිදී පෙන්වා දුන් අතර, විශේෂයෙන්ම නිවාස සම්බන්ධයෙන් වන සහාය හැකි ඉක්මනින් ලබා දිය යුතු බව ඔවුහු අවධාරණය කළහ.එසේම ජාතික රක්ෂණ භාර අරමුදලේ (NITF) නිලධාරීන් සිය මූල්ය තත්ත්වය සහ 'දිට්වා' සුළි කුණාටුවෙන් පසු සාමාන්ය රක්ෂණ සමාගම් වෙතින් ඉදිරිපත් වූ හිමිකම්පෑම් හේතුවෙන් එම අරමුදලට පියවීමට සිදුව ඇති ප්රතිරක්ෂණ හිමිකම් පිළිබඳව පැහැදිලි කළහ. වර්තමානය වන විට NITF වෙතින් අපේක්ෂිත ඇස්තමේන්තුගත ප්රතිරක්ෂණ හිමිකම් මුදල රුපියල් බිලියන 11ක් පමණ වන අතර 2023 වසරේ සිට NITF හි අවදානම් නිරාවරණයන් ජාත්යන්තර ප්රතිරක්ෂණකරුවෙකු සමඟ ප්රතිරක්ෂණය කර නොමැති වුවද, පවතින හිමිකම් පෑම් පියවීමට තමන්ට හැකියාව ඇති බව නිලධාරීන් පෙන්වා දුන්හ.රජයේ දෛනික වියදම් පියවා ගැනීම සඳහා මහා භාණ්ඩාගාරය සතුව සැලකිය යුතු මුදල් සංචිතයක් (cash buffer) පවතින බවත්, 2025 වසර අවසානය වන විට එහි භාවිත කළ හැකි ප්රමාණය රුපියල් බිලියන 750ක් පමණ බවත් මෙහිදී අනාවරණය විය. දෙසැම්බර් මාසයේ සිදු කරන ලද ගෙවීම් හේතුවෙන් මුදල් සංචිතය මෙම මට්ටම දක්වා අඩු වී තිබුණු බවත් මෙලෙස සංචිත අඩු වීම නිසා දෙසැම්බර් අග සිට ජනවාරි මැද දක්වා කාලය තුළ භාණ්ඩාගාර බිල්පත් නිකුත් කිරීම ඉහළ ගොස් ඇති බවත්, එම සතිවල පොලී පිරිවැය වැඩි වීමට එය බලපෑ බවත් මෙහිදී අනාවරණය වූ අතර එම තත්ත්වය මේ වන විට සමනය වී ඇති බව අනාවරණය විය. රජයේ වසරක පොලී පිරිවැයට වඩා මෙම සංචිත ආයෝජනය කිරීමෙන් ලැබෙන ප්රතිලාභය සියයට 2-3ක් තරම් අඩු මට්ටමක පවතින බැවින්, මුදල් සංචිතය පවත්වාගෙන යාමේදී ආවස්ථික පිරිවැයක් (opportunity cost) පවතින බවත් මෙහිදී අනාවරණය විය. රාජ්ය ණය කළමනාකරණ කාර්යාලයේ (PDMO) වැඩසටහන්වල වර්තමාන ප්රගතිය සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමුවූ අතර ස්ථාපිත කර මාස 14ක කාලයක් ගත වී ඇති මෙම කාර්යාලයේ (PDMO) සමස්ත කාර්ය මණ්ඩල බඳවා ගැනීම් මේ වන විට සියයට 90කින් අවසන් කර ඇති බව නිරීක්ෂණය විය. එමෙන්ම, එම නිලධාරීන්ගේ වෘත්තීය නිපුණතාව ඉහළ නැංවීම උදෙසා දේශීය හා ජාත්යන්තර මට්ටමේ විශේෂිත පුහුණු වැඩසටහන් (Specific Training) ලබා දී ඇති බව ද මෙහිදී අනාවරණය විය. රාජ්ය ණය කළමනාකරණ කටයුතු සඳහා දැනට මහ බැංකුවේ වෙන්දේසි පද්ධතිය භාවිතා කළද, ඉදිරියේදී පූර්ණ මෙහෙයුම් ස්වාධීනත්වයකින් කටයුතු කිරීම සඳහා එම කාර්යාලය සතු වූ ස්වාධීන පද්ධතියක් (Independent System) ස්ථාපිත කිරීමට පියවර ගනිමින් සිටින බව ද මෙහිදී අනාවරණය විය. එසේම ශ්රී ලංකාවේ සමස්ත දේශීය ණය තොගය රුපියල් ට්රිලියන 31ක් වන අතර, මෙයින් රුපියල් ට්රිලියන 15.6ක් භාණ්ඩාගාර බිල්පත් (T-bills) ලෙසත් රුපියල් ට්රිලියන 15.4ක් භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර (T-bonds) ලෙසත් පවතින බව කාරක සභාවට නිරීක්ෂණය විය. එම සමස්ත ණය සඳහා වන සාමාන්ය පිරිවැය (Average Cost) සියයට 8.73ක් ලෙස වාර්තා වන බව ද මෙහිදී හඳුනා ගැනුණි. තවද 2026 වසර සඳහා රජයේ සමස්ත විදේශ ණය සේවාකරණ අවශ්යතාව ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 2504ක් ලෙස පුරෝකථනය කර ඇති බව නිරීක්ෂණය විය. එම වසර සඳහා අපේක්ෂිත විදේශ ලැබීම් ප්රමාණය ඩොලර් මිලියන 2100ක් වන අතර, එය ව්යාපෘති ණය (Projects) ලෙස ඩොලර් මිලියන 858ක්, ලෝක බැංකු අයවැය ආධාර (World Bank Budget Support) ලෙස ඩොලර් මිලියන 150ක්, ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව (ADB) මගින් ඩොලර් මිලියන 380ක් සහ ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) හරහා ඩොලර් මිලියන 800ක් ලෙස ලැබීමට නියමිත බව මෙහිදී අනාවරණය විය. ඒ අනුව, එම වසරේ ණය පියවීම සඳහා තවදුරටත් ඩොලර් මිලියන 400කට අධික අතිරේක සම්පත් කළමනාකරණය කිරීමේ පරතරයක් (Resource Management Gap) පවතින බව ද නිරීක්ෂණය විය.
2026-02-24
බලශක්තිය පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු අනුකාරක සභාව ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී අජිත් පී. පෙරේරා මහතාගේ සභාපතිත්වයෙන් 2026.02.18 දින පාර්ලිමේන්තුවේදී රැස් වූ අතර මෙහිදී බලශක්ති ක්ෂේත්රයට අදාළ කරුණු කිහිපයක් සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කිරීම සිදු විය.මේ අනුව විදුලි ඉල්ලුම කළමනාකරණය (DSM), කෙරවලපිටිය බලාගාරයේ වර්තමාන ප්රගතිය, LTL හෝල්ඩින්ග්ස් (පුද්) සමාගම සහ ලංකා විදුලි (පුද්) සමාගමේ අනාගත පැවැත්ම සඳහා සැලසුම්, සූරිය බල සංග්රාමය වැඩසටහන සහ බලශක්ති ප්රභවයක් ලෙස හයිඩ්රජන් ප්රවර්ධනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් මෙම අනු කාරක සභාවේ අවධානය යොමු වුණි.මෙම අනු කාරක සභාව, ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී එස්. එම්. මරික්කාර් මහතාගේ සභාපතිත්වයෙන් යතු යටිතල පහසුකම් සහ උපාය මාර්ගික සංවර්ධනය පිළිබඳ ආංශික අධීක්ෂණ කාරක සභාව විසින් පත් කරන ලද අනු කාරක සභාවක් ලෙස රැස්වේ.