01

E   |     |  

 දිනය: 2025-02-07   පිළිතුර ලබා දී ඇත 

0063/2025: රජයේ ආයතන ඩිජිටල්කරණය: ක්‍රියාමාර්ග

63/2024

ගරු චමින්ද වි‍ජේසිරි මහතා,—  ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්‍යතුමාගෙන් ඇසීමට,— 

(අ)         (i)      ලෝකයේ බොහෝ රටවල ආර්ථික කටයුතු ඇතුළු විවිධ කටයුතු සඳහා මේ වනවිට ඩිජිටල් තාක්ෂණය භාවිතා කරන බව දන්නේද;

             (ii)      ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ ආයතන තුළ සිදුවන විවිධ දූෂණ හා වංචා වළක්වා ගැනීම සඳහා එම ආයතන තුළ ඩිජිටල්කරණය ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ගනු ලබන ක්‍රියාමාර්ග කවරේද;

යන්න එතුමා මෙම සභාවට දන්වන්නෙහිද?

(ආ) නොඑසේ නම්, ඒ මන්ද? 

 

අසන ලද දිනය

2025-02-07

අසන ලද්දේ

ගරු චමින්ද වි‍ජේසිරි මහතා, පා.ම.

අමාත්‍යාංශය

ඩිජිටල් ආර්ථික

ව්‍යවස්ථාදායකය

ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ දසවැනි පාර්ලිමේන්තුව

සභාවාරය

1 වැනි සභාවාරය

ප්‍රශ්න ඉතිහාසය

පිළිතුර

(අ)           (i)      ඔව්.

              (ii)      ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන් සහ ව්‍යාපාර සඳහා නිරවුල් රජයේ සේවා සැපයීමේ අරමුණින් ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ආර්ථිකය දියුණු කිරීමට විවිධ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කරයි.

1.         ආර්ථිකය තුළ ඩිජිටල්කරණය හඳුන්වා දීම

           ආර්ථික වර්ධනය සඳහා ඩිජිටල්කරණය අත්‍යවශ්‍ය මූලික අංගයක් වී ඇති අතර, මෙම රජය තාක්ෂණය උපයෝගී කර ගනිමින් ආර්ථිකය නව්‍යකරණය කිරීමට කැප වී ඇත. රජයේ ඩිජිටල් ප්‍රතිපත්තිය ප්‍රජා සේවා ඩිජිටල්කරණයට සහ මූල්‍ය ගනුදෙනු රහිත (cashless) ක්‍රම සලකා බැලීමට වැඩි අවධානය යොමු කරයි. ඩිජිටල් ක්‍රියාවලිය වේගවත් කිරීමෙන්, වඩා ඵලදායී පරිපාලනයක් සහිත, විනිවිදභාවයෙන් යුත් සහ තරගකාරී ආර්ථිකයක් ඇති කිරීමට අපි උත්සාහ කරමු.

2. ඩිජිටල්කරණය මඟින් අධික රෙගුලාසි සහ අවිධිමත් පරිපාලනය අඩු කිරීම

  • ඉතා වේගයෙන් ඩිජිටල් ක්‍රම ක්‍රියාත්මක කිරීම මඟින් රජය මුහුණ‍ දෙන දිගු කාලීන අපහසුතා නිරාකරණය කළ හැක. මෙහි ප්‍රධාන ප්‍රයෝජන නම්:
  • රජයේ සේවා ක්‍රියාවලිය සැලකුම්ලත් කිරීම: රාජ්‍ය සේවා සහ ගෙවීම් ඩිජිටල්කරණය කිරීම මඟින් කාලය බෙහෙවින් අඩු කරමින් සේවා සැපයු‍මෙහි ඵලදායිතාව වැඩි කළ හැක.
  • පරිපාලන ක්‍රියාවලි ස්වයංක්‍රිය කිරීම: ලියකියවිලි සත්‍යාපනය සහ අනුමත කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ස්වයංක්‍රිය කළ හැකි අතර, වර්තමානයේ පවතින කාලය ගතවන ක්‍රියාවලි අවම කාලයකින් සිදු කළ හැක.
  • විනිවිදභාවය ඉහළ නැංවීම: ගනුදෙනු ඩිජිටල් කිරීම මඟින් ක්‍රියාවලීන් හොඳින් නිරීක්ෂණය කිරීමේ හැකියාව ලැබෙන අතර, වංචා අවම කරමින් විනිවිදභාවය ද වැඩි කළ හැක.
  • වඩාත් හොඳ තීරණ ගත හැකි වීම: සජීවී දත්ත සහ ඩිජිටල් මෙවලම් උපයෝගි කර ගනිමින්, රජයේ ආයතනවලට වඩාත්ම වේගවත් සහ තොරතුරු සහිත තීරණ ගත හැක.

2.1 රජයේ ඩිජිටල්කරණ උපාය මාර්ගය
පවතින රජය පහත දැක්වෙන ප්‍රධාන ව්‍යාපෘති වහාම ක්‍රියාත්මක කිරීමට පියවර ගෙන ඇත:

  • ශ්‍රී ලංකා ඒකාබද්ධ ඩිජිටල් හැඳුන්ම්පත (SLUDI): මෙම ව්‍යාපෘතිය පුද්ගලයන්ගේ ජීවදත්ත (උදා: ඇඟිලි සලකුණු, මුහුණේ හැඩය, නෙත් සහ කළු ඉංගිරියාව හඳුනා ගැනීම) මත පදනම්ව ආරක්ෂිත සහ විශ්වසනීය හැඳුනුම්පත් පද්ධතියක් ලබා දීමට රජයට හැකියාව ලැබේ.
  • උප්පැන්න, විවාහ සහ මරණ සහතික ලබා ගැනීම සඳහා මාර්ගගත වේදිකාව: 2025 පෙබරවාරි 7 දින, ජනාධිපතිතුමා විසින් විදේශගත ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට මාර්ගගත ක්‍රමයට මෙම සහතික ලබා දීමේ සේවාවක් ආරම්භ කරන ලදී.
  • ජනාධිපති අරමුදල සඳහා මාර්ගගත අයදුම් පත් භාර දීම: 2025 පෙබරවාරි 7 දින ජනාධිපතිතුමා විසින් මේ සඳහා වන මාර්ගගත වේදිකාව ක්‍රියාත්මක කරන ලදී. මෙයින් පුරවැසියන්ට මංගතව ඉතා පහසුවෙන් සහ ඉක්මනින් අයදුම්පත් භාර දිය හැකි වන අතර, කාර්ය සාධනය ද වැඩි කරන ලදී. මෙය මුළුමනින්ම ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ආර්ථිකය උදෙසා රජය ගෙන ඇති ප්‍රධාන පියවරකි.

3. මුදල් භාවිතයෙන් තොර සමාජයක් නිර්මාණය කිරීම:

  • මුදල් රහිත ගනුදෙනු (Cashless transactions) ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකය ඩිජිටල් ආර්ථිකයක් බවට හැරවීමේ ප්‍රධාන අංගයක් වේ. ‍භෞතික මුදල් මත විශ්වාසය අඩු කිරීමෙන්, ඩිජිටල් ගෙවීම් මඟින් පහත වාසි ලබා දිය හැක:
  • ප්‍රවේශය වැඩි දියුණු කිරීම -  ජංගම පසුම්බි (Mobile wallets) සහ ඩිජිටල් කාඩ්පත් වැනි මුදල් නොමැති පද්ධති, ආර්ථික සේවා භාවිත කිරීම පහසු කරයි, විශේෂයෙන්ම දුර ඈත සිටින ප්‍රදේශවල ජනතාවට මූල්‍ය පහසුකම් ලබා ගැනීම සඳහා පහසුවෙන් ප්‍රවේශ වීමේ හැකියාව ලැබේ.
  • කාර්යක්ෂමතාව වර්ධනය කිරීම - ඩිජිටල් ගෙවීම් වේගවත් හා අඩු වියදමින් සිදු වන අතර, භෞතික මුදල් කළමනාකරණය සඳහා වන පරිපාලන පිරිවැය අවම කරයි.
  • අධික නිලධාරිවාදය සහ පරිපාලන බාධක අඩු කිරීම - සාම්ප්‍රදායික පරිපාලන ක්‍රියාවලින් සඳහා දීර්ඝ කාලයක් ගත වන අතර, ලියකියවිලි භාවිතය ද ඉහළ නංවයි. ගෙවීම් හා සේවා ඩිජිටල්කරණය කිරීමෙන්, ශ්‍රී ලංකාවට නිලධාරින් මඟින් ලියවිලි භාවිතයේදී වන වැරදි හා අඩු පාඩු අවම කර අකාර්යක්ෂමතාවන් ද මඟ හරවා ගත හැක.

3.1 මුදල් භාවිතයෙන් තොර සමාජයක් නිර්මාණය කිරීමේ ආණ්ඩුවේ උපායමාර්ග:

වත්මන් ආණ්ඩුව ශ්‍රී ලංකාවේ මුදල් භාවිතයෙන් තොර සමාජයක් නිර්මාණය කිරීමට මූලික පියවර කිහිපයක් ක්‍රියාවට නැංවීමට සැලසුම් කර ඇත.

  • GovPay සේවාවේ දියුණු කිරීම - 2025 පෙබරවාරි 7 වන දින ජනාධිපතිතුමා විසින් මෙම රාජ්‍ය ගෙවීම් ජාල GovPay සේවාව අරඹන ලදී. මෙය ජනතාවට රජයේ සේවා සඳහා ඩිජිටල්ව ගෙවීම් කිරීමට හැකියාව ලබා දේ. ආරම්භයේ දී රජයේ ආයතන 16ක් සම්බන්ධ වන අතර, 2025 අප්‍රේල් වන විට ආයතන 30ක් ද, 2025 හතරවන කාර්තුව වන විට ආයතන 100ක් GovPay හරහා ගෙවීම් කිරීම සඳහා සූදානම් වීමට නියමිතය. පරිශීලනය වැඩි කිරීමට ගනුදෙනු ගාස්තුව රුපියල් 50 සිට රුපියල් 15 දක්වා අඩු කර ඇත.
  • LankaQR මඟින් ගෙවීම් ප්‍රවර්ධනය කිරීම - QR කේතය ඔස්සේ සිදු වන ගෙවීම් ව්‍යාපාරවලට, පාරිභෝගිකයන්ට සහ විශේෂයෙන් කුඩා සහ මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාර (SMEs) සඳහා ආරක්ෂාකාරී, කාර්යක්ෂම, පහසු සහ අඩු වියදම් සහිත විසඳුමක් වශයෙන් ක්‍රියා කරයි. එයට අමතරව, QR ගෙවීම් මඟින් විනිවිදභාවය වැඩි කරන අතර මූල්‍යමය වංචා අවදානම අඩු කරයි. මෙය තවදුරටත් ජනප්‍රිය කරවමින් ප්‍රවර්ධනය කරන අතර, ගනුදෙනු ගාස්තුව අඩු කිරීමට ද වැඩි උත්සාහයක් ගනිමින් ඇත. ආරම්භයේදී මෙම ගාස්තුව සියයට 1ක් විය. කොවිඩ්-19 සමයේදී සියයට 0.5ක් දක්වා අඩු කළ ද, පසුව නැවත සියයට 1ක් දක්වා ඉහළ නංවන ලදී. ඉන්දීය ආර්ථිකයේ පරිදි මෙම ගාස්තුව ශුන්‍ය කිරීමට ආණ්ඩුව විවිධ ක්‍රමවේද පරීක්ෂා කරමින් පවතී.
  • දේශීය ගනුදෙනු සඳහා ඩිජිටල් ගෙවීම් කාඩ්පතක් හඳුන්වා දීම - ශ්‍රී ලංකාවේ දෛනික ගනුදෙනු සඳහා, විශේෂයෙන්ම ප්‍රවාහන සේවා (බස්, දුම්රිය, මහාමාර්ග අයකිරීම්) සඳහා මුදල් රහිත ගෙවීම් ක්‍රියාවලිය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා රජය නව ඩිජිටල් ගෙවීම් කාඩ්පතක් හඳුන්වා දීමට සැලසුම් කර ඇත. මෙය ජනතාවට ප්‍රවාහන සේවා සඳහා සරලව ඩිජිටල් වශයෙන් ගෙවීම් කිරීමට හැකියාව ලබා දෙන අතර, භෞතික මුදල් අවශ්‍යතාව අඩු කරයි.

(ආ) අදාළ නොවේ.

 

පිළිතුරු දුන් දිනය

2025-03-20

විසින් පිළිතුරු දෙන ලදී

ගරු එරංග වීරරත්න මහතා, පා.ම.





© ශ්‍රී ලංකා පාර්ලි‌මේන්තුව.

සියලු හිමිකම් ඇවිරිණි.

නිර්මාණය සහ සංවර්ධනය  TekGeeks