ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව

ගණපූරණය යනු කුමක්ද?

ගණපූරණය යනු රැස්වීම පවත්වා ‌ගෙන යාම පිණිස, අවශ්‍ය වන අවම මන්ත්‍රීන් සංඛ්‍යාවයි. ගණපූරණය, මූලාසනාරූඪ මන්ත්‍රීවරයා ද ඇතුඵව මන්ත්‍රීන් 20 ‌දෙ‌නෙකි. ගණපූරණය ‌නොමැති වි‌ටෙක ඒ පිළිබඳව මූලාසනාරූඪ මන්ත්‍රීවරයා/වරිය‌ගේ අවධානයට ලක් කරනු ලැබුව‌හොත් එතුමා/එතුමිය ගණපූරණ සීනුව හැඬවීම පිණිස කටයුතු ‌යෙදිය යුතු වන අතර, විනාඩි 5ක කාලයක් අවසන දී ගණපූරණය සපිරී ‌නොතිබුණ‌හොත් පාර්ලි‌මේන්තුව කල් තැබීමට හැකිය.

ඡන්දය විමසීමෙන් පසුව ද කථා කිරීමට මන්ත්‍රීවරයෙකුට/වරියකට හැකි ද?

විවාදයක් අවසාන‌යේ දී මන්ත්‍රීවර‌යෙක්/වරියක් සිය එකඟත්වය හෝ විරුද්ධත්වය ප්‍රකාශ කරනු‌යේ "පක්ෂයි" ‌හෝ "විරුද්ධයි" කී‌මෙනි. යම් මන්ත්‍රීවරයකු/වරියක කටහඬ මගින් ඡන්දය විමසීම පිළිබඳව සෑහීමට පත් ‌නොවන්‌නේ නම්, එවිට “බෙදීමක්” (පක්ෂව හා විරුද්ධව ඇති ඡන්ද සංඛ්‍යාව ගණන් කර බැලීමක්) ඉල්ලා සිටිය හැකිය. පක්ෂව හා විරුද්ධව ඇති ඡන්ද සංඛ්‍යාව පේළි‌යෙන් ‌පේළියට එකතු ‌කොට ගණනය කිරී‌මෙන් ‌හෝ එක් එක් මන්ත්‍රීවරයා/වරියගේ නම අඬ ගසා ඔහු/ඇයගේ කැමැත්ත සටහන් ‌කොට ‌ගෙන එකතු කිරීම මගින් "‌බෙදීම" සිදු කළ හැකිය. ‌මෙයින් කුමන ආකාරයට ඡන්දය ගණන් කළ යුතු දැයි තීරණය කිරිම කථානායකතුමා සතු ‌වේ.

විවාදයන් සම්බන්ධ‌යෙන් කථානායකතුමා සතු බලතල ‌මොනවාද?

ඕනෑම අවඥා සහගත ‌හෝ ගර්හා කටයුතු ප්‍රකාශයක් ඉල්ලා අස් කර ගන්නා ‌ලෙස මන්ත්‍රීවරයකු/වරියකට පැවසීමට කථානායකතුමාට පිළිවන. එ‌මෙන්ම, එබඳු වචන නිල වාර්තා‌වෙන් (හැන්සාඩ්) ඉවත් කිරීමට ද කථානායකතුමාට පිළිවන. රැස්වීමට ‌නොකඩවා අවහිර කරන ‌හෝ බාධා පමුණුවන මන්ත්‍රීවරයකු/වරියකට අවවාද කිරීමට ද එතුමාට හැකිය. එ‌මෙන්ම, එතුමාට එබදු මන්ත්‍රීවරයකු/වරියක "නම් කිරීම" ‌හෝ ඉවත් කරන ‌ලෙස ‌වේත්‍රධාරීට නි‌යෝග කළ හැකිය. මන්ත්‍රීවරයකු/වරියක‌ගේ සභා රැස්වීමට පැමිණීම සති කිහිපයකට අත් හිටුවීමට ද පුඵවන. යම් මන්ත්‍රීවරයකු/වරියක‌ගේ හැසිරීම අත්‍යන්ත ‌ලෙස අශිෂ්ට සම්පන්න වී නම්, දින‌යේ රැස්වී‌මේ ඉතිරි කාලය සඳහා ඔහු/ඇය‌ගේ සහභාගිත්වය අත්හිටුවා ඉවත් වන ‌ලෙස නි‌යෝග කිරීමට කථානායකතුමාට හැකිය.

රීති ප්‍රශ්න යනු ‌මොනවාද?

ක්‍රියා පටිපාටිමය අක්‍රමිකතාවයක් සිදු ව ඇතැයි යම් මන්ත්‍රීවර‌යෙක්/වරියක් සිතන්‌නේ නම්, ඔහුට/ඇයට එම කාරණය එහිදී, එම අවස්ථා‌වෙහිදී ම මතු කළ හැකිය. රීති ප්‍රශ්නය මතු ‌කෙ‌රෙන විට කථා කරමින් සිටින මන්ත්‍රීවරයා/වරිය එයට ඉඩ දිය යුතුය. කථානායකතුමා ‌හෝ මූලාසනාරූඪ මන්ත්‍රීවරයා/වරිය ඒ පිළිබඳ තීන්දුව දුන් පසු, මන්ත්‍රීවරයා/වරියට සිය කථාව නැවත කර ‌ගෙන යා හැකිය.

කථික ලැයිස්තුව සකසනු ලබන්‌නේ කවුරුන්ද?

කථික ලැයිස්තුව සූදානම් කිරීම පිළිබඳ වගකීම ආණ්ඩු පක්ෂ‌යේ හා විපක්ෂ‌යේ ප්‍රධාන සංවිධායක ‌දෙපළට පැව‌රේ. ‌මෙම ලැයිස්තු කල් ‌වේලා ඇතිව කථානායකතුමා ‌වෙත ඉදිරිපත් කරනු ලබන අතර, එතුමා එම මන්ත්‍රීවරුන්ට සභාව ඇමතීමට ආරාධනා කරයි.