රජයේ පනත් කෙටුම්පත් පහත සඳහන් පරිදි වර්ග කළ හැකිය:-

• සාමාන්‍ය පනත් කෙටුම්පත්
• ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධන පනත් කෙටුම්පත් - (ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 82, 83 සහ 84 ව්‍යවස්ථා ප්‍රකාර ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය කිරීම, පරිච්ජින්න කර ප්‍රතියෝජනය කිරීම පිණිස වන කෙටුම්පත්)
• විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත්

පාර්ලිමේන්තුවේ ක්‍රියාදාමය

පළමුවැනි වර කියවීම

යම් අමාත්‍යවරයෙකුගේ ඉල්ලීම පරිදි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 78 වන ව්‍යවස්ථාව ප්‍රකාර ගැසට් පත්‍රයේ පළ කිරීමෙන් දින 7 කට පසුව එය න්‍යාය පත්‍රයට ඇතුළත් කර 50(1) ස්ථාවර නියෝගය ප්‍රකාරව පළමුවැනි වර කියවීම සිදු කෙරේ.

කෙසේ වුවද, පනත් කෙටුම්පතෙහි විෂය කරුණු පළාත් සභා ලැයිස්තුව යටතේ ගැනේනම් එවැනි පනත් කෙටුම්පතක් පළමුවැනි වර කියවිම සඳහා න්‍යාය පත්‍රයට ඇතුළත් කිරීමට පෙර ජනාධිපතිවරයා විසින් සියලු පළාත් සභා වෙත යොමුකර අදහස් විමසිය යුතුය.

පනත් කෙටුම්පත ‍පළමුවර කියවීමෙන් පසුව එය මුද්‍රණය කිරීම සඳහා පාර්ලිමේන්තුව විසින් නියෝග කරනු ලබන අතර ස්ථාවර නියෝග 50(2) ප්‍රකාරව පනත් කෙටුම්පත අදාළ ආංශික අධීක්ෂණ කාරක සභාවට ‍යොමු කරනු ලබයි.

දෙවැනිවර කියවීම

පළමුවර කියවීමෙන් දින 14 ක් ඉක්මවීමෙන් පසුව ස්ථාවර නියෝග 50(1) සහ 55(1) ප්‍රකාරව පනත් කෙටුම්පත දෙවැනි වර කියවීම සඳහා නියමු කරනු ලැබේ. පනත් කෙටුම්පත දෙවැනි වර කියවීමේ දිනය පාර්ලිමේන්තු කටයුතු පිළිබඳ කාරක සභාව විසින් තීරණය කළ යුතුය.

සෑම පනත් කෙටුම්පතක්ම දෙවැනි වර කියැවීම සඳහා භාජනය කිරීමට පෙර අදාළ අංශික අධීක්ෂණ කාරක සභාවේදී සළකා බලා ඊට අදාළ එම කාරක සභාවේ වාර්තාව පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර තිබිය යුතුය.

කෙසේ වුවද, පහත සඳහන් අවස්ථාවන්හිදී, දෙවැනි වර කියවීම, පළමුවැනිවර කියවීමෙන් දින 7 කට පසුව සිදුනොකරනු ඇත.

පනත් කෙටුම්පතක් දෙවැනි වර කියවීමේදී ස්ථාවර නියෝග 56 ප්‍රකාර විවාදයට භාජනය කරනු ලැබිය හැකිය. විවාදය අවසානයේදී පනත් කෙටුම්පත ස්ථාවර නියෝග 47 ප්‍රකාරව ඡන්දයකින් (කටහඬ අනුව;‍ බෙදීම - පේළි අනුව/නම් අනුව - විද්‍යුත් ඡන්ද සටහන් කිරීම මගින්) සම්මත කරනු ලැබේ.

දෙවැනි වර කියැවීමෙන් පසුව පනත් කෙටුම්පත (විසර්ජන පනත් කෙටුම්පතක් හැර) ස්ථාවර නියෝග 57 ප්‍රකාරව අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ අමාත්‍යවරයෙකු, අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ සමාජිකයෙකු නොවන අමාත්‍යවරයෙකු හෝ නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයකුගේ යෝජනාවක් මත එය පූර්ණ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවකට හෝ විශේෂ කාරක සභාවකට හෝ ව්‍යවස්ථාදායක ස්ථාවර කාරක සභාවකට හෝ යෝග්‍ය ආංශික අධීක්ෂණ කාරක සභාවකට යොමු කරනු ලැබේ.

පනත් කෙටුම්පත පූර්ණ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවකදී සලකා බැලීම

57 ස්ථාවර නියෝගය ප්‍රකාර පනත් කෙටුම්පත පූර්ණ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවක් වෙත යොමු කරන ලද විට එම කාරක සභාවේ වැඩ කටයුතු 93 සිට 99 දක්වා ස්ථාවර නියෝග ප්‍රකාර සිදු කරනු ලැබේ.

පූර්ණ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභා අවස්ථා‍වේදී, පනත් කෙටුම්පතෙහි සියලු වගන්ති කාරක සභාව තුළදී සලකා බලනු ලබන අතර ස්ථාවර නියෝග 60, 61, 62, 63, 64, සහ 65 ප්‍රකාර පනත් කෙටුම්පතේ වගන්ති වලට නව සංශෝධන යෝජනා කළ හැකිය. ස්ථාවර නියෝග 66(1) සහ 66(2) යටතේ පනත් කෙටුම්පතට නව වගන්ති හා නව උපලේඛන යෝජනා කරනු ලබන විටක ඒවා පළමුවැනි වර කියවන ලද සේ සලකා දෙවැනි වර කියවනු ලැබිය යුතු අතර ඉන් අනතුරුව ස්ථාවර නියෝග 66(3) සහ 66(4) ප්‍රකාර පනත් කෙටුම්පතෙහි පූර්විකාව සහ නාමය සලකා බැලිය යුතුය.

සංශෝධන වල ස්වභාවය 43, 44, 45 සහ 46 වන ස්ථාවර නියෝග වල දක්වා ඇත. 43(2) ස්ථාවර නියෝගය ප්‍රකාර සියලු සංශෝධන පාර්ලිමේන්තුවේ මහ ලේකම් වෙත ලිඛිතව භාර දිය යුතුය.

පූර්ණ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවක් විසින් පනත් කෙටුම්පතක් සළකා බැලීම අවසන් කරනු ලැබූ අවස්ථාවක දී, ස්ථාවර නියෝග 67 ප්‍රකාරව සභාපතිවරයා විසින් සංශෝධන සහිතව හෝ රහිතව පනත් කෙටුම්පත සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තුවට වාර්තා කරනු ලබයි.

පනත් කෙටුම්පත් කාරක සභාවලදී සලකා බැලීම

දෙවැනි වර කියැවීමෙන් පසුව පනත් කෙටුම්පත විශේෂ කාරක සභාවක් වෙත හෝ ව්‍යවස්ථාදායක ස්ථාවර කාරක සභාවක් වෙත හෝ ආංශික අධීක්ෂණ කාරක සභාවක් වෙත යොමු කරනු ලැබ ඇති විටක එම කාරක සභාවේ වාර්තාව පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරනතුරු 58 වැනි ස්ථාවර නියෝග ප්‍රකාර එම පනත් කෙටුම්පත සම්බන්ධයෙන් තවදුරටත් කටයුතු නොකළ යුතුය.

68, 69 සහ 70 වැනි ස්ථාවර නියෝග ප්‍රකාර කාරක සභා වාර්තාව පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරනු ලැබිය යුතුය.

ව්‍යවස්ථාදායක ස්ථාවර කාරක සභාවේ කාර්ය පටිපාටිය ස්ථාවර නියෝග අංක 113 ප්‍රකාරව සිදු කරනු ලබයි.

විශේෂ කාරක සභාවේ කාර්ය පටිපාටීන් ස්ථාවර නියෝග අංක 100 සිට 110 ප්‍රකාරව සිදු කෙරේ.

ආංශික අධීක්ෂණ කාරක සභාවේ කාර්ය පටිපාටීන් සිදුකරනු ලබන්නේ ස්ථාවර නියෝග අංක 111 ප්‍රකාරවය.

තුන්වැනි වර කියවීම

ස්ථාවර නියෝග 71 සහ 72 ප්‍රකාරව තුන්වැනිවර කියැවීමේදී යෝජනාවක් මත පනත් කෙටුම්පත ඡන්දයෙන් සම්මත කරනු ලබයි. ස්ථාවර නියෝග 47 ප්‍රකාරව තුන්වැනි වර කියවීමේදී ද ඡන්දය විමසනු ලැබේ.

ඡන්දය විමසීම -

• කටහඬවල් අනුව
• පේළියෙන් පේළිය සංඛ්‍යා ලබාගැනීමෙන්
• ස්ථාවර නියෝග වලට අනුකූලව මන්ත්‍රීන්ගේ නම් කියවීමෙන්
• විද්‍යුත් ඡන්දය දීමේ යාන්ත්‍රණය අනුව ඡන්දය විමසීමෙන්

සිදුකරනු ලැබේ

තුන්වැනි වර කියවීමේදී සංශෝධන සහිත සම්පූර්ණ පනත් කෙටුම්පතට සභාවේ අනුමැතිය ලබාගත යුතුය.

කථානායකතුමාගේ සහතිකය

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 79 සහ 80 වැනි ව්‍යවස්ථා යටතේ 74 වැනි ස්ථාවර නියෝගය ප්‍රකාර අනුඥ පිටපත මත කථානායකතුමාගේ සහතිකය සටහන් කිරීමෙන් පනත් කෙටුම්පත පනතක් බවට පත්විය යුතුය.

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධන පනත් කෙටුම්පත්

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ යම්කිසි විධිවිධානයක් සංශෝධනය කිරීම සඳහා වූ පනත් කෙටුම්පතක් වේ නම් එය එම පනත් කෙටුම්පතේ දීර්ඝ නාම‍යෙහි පැහැදිළිව නිශ්චිතව සදහන් කළ යුතුය. අනෙකුත් කාර්ය පටිපාටීන් සාමාන්‍ය පනත් කෙටුම්පතක කාර්ය පටිපාටීන්ට සමාන වේ. එසේ වුවද, එවැනි පනත් කෙටුම්පතක් 2/3 ක වැඩි ජන්දයකින් හෝ 2/3 ක වැඩි ජන්දයකින් හා ජනමත විචාරණයකදී යන දෙකින්ම සම්මත විය යුතුය.

විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත

විසර්ජන පනත් කෙටුම්පතක කාර්ය පටිපාටියද සාමාන්‍ය පනත් කෙටුම්පතක කාර්ය පටිපාටියට සමාන වේ. නමුත් ස්ථාවර නියෝග 75 ප්‍රකාර විසර්ජන පනත් කෙටුම්පතක් සළකා බැලීම සඳහා දින 26 ක් වෙන් කරනු ලබයි.

විසර්ජන පනත් කෙටුම්පතක දෙවැනි වර කියවීම අයවැය කථාව සමග ආරම්භ වන අතර එය උපරිම වශයෙන් දින 7 ක් දක්වා පැවතිය හැකිය.

දෙවැනි වර කියවීම සඳහා වෙන්කරන ලද දින 7 අවසානයේදී විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත සඳහා ඡන්දය විමසීම ස්ථාවර නියෝග 47 හි දක්වා ඇති පරිදි සිදුකරනු ලැබේ. පාර්ලිමේන්තුව පනත් කෙටුම්පතට පක්ෂව ඡන්දය දීමෙන් පසුව එය පූර්ණ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවකට යොමු කරනු ලැබේ.

විසර්ජන පනත් කෙටුම්පතෙහි කාරක සභා අවස්ථාව

කාරක සභා අවස්ථාව සඳහා උපරිම වශයෙන් දින 22 ක් වෙන්කළ යුතුය. විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත පූර්ණ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාව වෙත යොමුකළ විට ස්ථාවර නියෝග 130 ප්‍රකාර යෝජිත සංශෝධන සමගින් සියලු වගන්ති, ශීර්ෂ හා උපලේඛන සළකා බලනු ලබන අතර ඉන් අනතුරුව පාර්ලිමේන්තුවට වාර්තා කරනු ලබයි. ස්ථාවර නියෝග 28 හි කුමක් සඳහන්ව තිබුණද ස්ථාවර නියෝග 130(9) ප්‍රකාර කිසියම් වැඩසටහනක්, ව්‍යාපෘතියක් හෝ වැය විෂය විස්තරයක් සඳහා වෙන් කරනු ලබන මුදල අඩු කිරීමේ යෝජනාවක් ගැන කලින් දැනුම් දිය යුතුය.

පූර්ණ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවකදී සියලුම අමාත්‍යංශ වැය ශීර්ෂ සම්මත වීමෙන් අනතුරුව එසැනින්ම පාර්ලිමේන්තුව නැවත රැස්වේ. එකී වැය ශීර්ෂ කාරක සභා අවස්ථාවේදී සලකා බලා සං‍ශෝධන සහිතව හෝ රහිතව සම්මත කළ බව පාර්ලිමේන්තුවට වාර්තා කරනු ලැබේ. ඉන් අනතුරුව පනත් කෙටුම්පත තුන්වැනි වර කියවා ස්ථාවර නියෝග 47 ප්‍රකාරව ඡන්දයෙන් සම්මත කරනු ලබන අතර එම අවස්ථාවේදී ගරු කථානායකතුමා කිසියම් වසරක් සඳහා වන විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත සං‍‍‍ශෝධන සහිතව‍ හෝ රහිතව පාර්ලිමේන්තුව විසින් සම්මත කළ බව ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබේ.

විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත පාර්ලිමේන්තුව විසින් ප්‍රතික්‍‍ෂේප කළහොත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 48(2) ව්‍යවස්ථාව ප්‍රකාර අමාත්‍ය මණ්ඩලය විසිරෙන්නේය.

ප්‍රචාරණය කරන්න